Bloksein

23-2-2026:

In dit project bouwen we een bloksein:

foto 1

Ik ben uitgegaan van dit voorbeeld uit de praktijk.
foto 2

1. Wat hebben we nodig:
   1. een mast
   2. een seinplaat waarop de lampen worden bevestigd
   3. een ladder
   4. Rode en groene LED (3mm)
   5. wirewrap draad

   foto 3

2. eenvoudig handmatig wrapping tool:
   
   Mijn WireWrap Set: foto 3a
   links het straptool, rechts de wrapper.

De mast:
voor de mast ben ik uitgegaan van een Marklin boven leiding mast. Maar je kunt ook een buisje gebruiken.
foto 4

Aanpassingen van  mast:

In de mast wordt aan de bovenkant een sleufje van 1 mm breed gevijld. Hierin wordt later de seinplaat gelijmd.
Van de bovenleiding mast (rechts) worden de grondplaat en de kabelhouders verwijderd(links).

foto 5

Het schild en de ladder:
Het schild voor de montage van de seinlampen(LEDS) kan worden gemaakt van een dunne plaat kunststof.
Ik heb rechthoeken van 2 bij 1 cm uit een zwarte kunststof documentenmap(Hema) geknipt en naar smaak bijgevijld en de hoeken afgerond:
foto 6

De ladder is gemaakt van een hekwerk waarbij ik om de andere sport er een uitgeknipt heb.

De seinlampen:
Boor twee 3 mm gaten in de seinplaat boven elkaar(zie foto 6 hierboven).
Neem de LEDS een voor een en kijk welk draadje de anode is: dit is de langste draad is van de twee.
De kortere draad is de kathode.
Duw nu  de LEDS een beetje in de gaten zodanig dat ze net blijven zitten door ze een beetje voor de plaat uit te laten steken.

Let er op dat de kathode draad van de rode en de groene LED naast elkaar zitten
zoals op de afbeelding hiernaast:

De beide kathode draden zijn de twee middelste draden  op foto 7 die met elkaar zijn verbonden met wirewrap draad.

De beide andere draden zijn de anodes van de LEDs.

LET OP:
De LED aansluitdraden steken aan de achterkant uit (nog niet afknippen!).
foto 7
Vervolgens verbinden we de beide kathode aasluitingen(korte pootjes) alsvolgt met elkaar:
Knip een stuk wirewrap af van ca 6 cm en strip beide uiteinden  2 cm.

1. Het wraptool heeft aan de voorkant twee gaatjes:
2. in het midden het grotere gat dat je over een pootje van de LED steekt;
3. rechtsonder aan de kant waar op de stift een sleuf zit wordt de wirewrap draad ingestoken: priegelwerkje 😉
4. foto 7a
5. Steek de gestripte ader (2cm) in het kleine gaatje aan de zijkant van het wire-wrap tool.
6. Plaats het grotere gat van de tool zo ver mogelijk over de aansluitpin van een groene LED.
7. Draai de tool nu om de pin door de hem tussen duim en wijsvinger rond te draaien. De tool wikkelt de draad strak rond de pin, wat resulteert in een uitstekende verbinding (beter en handiger dan solderen).
8. Plaats nu het andere uiteinde (2 cm) van de draad in het tool  en volg dezelfde stappen vanaf 6 voor de andere groene LED.
9. De kathodes van de beide LEDs zijn nu met elkaar verbonden (zie foto 7 boven).
10. Strip en draai een kort stukje(4 cm) wirewrap om  een van de kathode LEDpootjes. Het andere uiteinde laten zitten (wordt later nog behandeld).
11. Knip nu twee stukken draad met een lengte die voldoende is om ze vanaf de leds tot onder de baanplaat te kunen aansluiten. Maak ze voor de zekerheid wat langer.
12. Met het wirewrap-tool draaien we nu aan beide anode aansluitingen van de LEDs een stuk draad met voldoende lengte om het sein onder de baanplaat te kunnen aansluiten.

foto 8

1. De aansluitdraden van de LEDs moeten nu langs de mast naar beneden worden geleid.
2. Zaag daartoe een stukje messing buis met een diameter van1,5 mm en een lengte van de mastvoet tot aan de onderkant van de seinplaat.
3. Lijm dit buisje tegen de achterkant van de mast. De kant waar de draden van de LEDs nog uitsteken.
4. Schuif de beide anode aansluitingn door het buisje waar bij de draden nog los blijven hangen.
5. Kort het korte draadje (4cm) aan de gekoppelde kathode eventueel in zodat het net lang genoeg is om aan de bovenkant van het messing buisje te worden gesoldeerd.
6. Soldeer nu dat korte draadje van de gekoppelde kathode aan de bovenkant van het messing buisje. Het buisje vormt eigenlijk de derde  draad (nul).
7. Soldeer aan de onderkant van het buisje een lange draad die net zo lang al de overige draden onder de baanplaat uitkomt.
8. Markeer dze draad met een zwarte viltstift zodat je later onder de baanplaat weet welke draad de nul  aan sluiting  is.
9. TEST:Het is belangrijk om nu eerste de beide LEDs te testen. Mocht er een niet werken dan kan deze nog worden vervangen door de wirewrap los te draaien en een nieuwe draad aan te sluiten. Je kunt de LEDS gemakkelijk testen met een multimeter die je in de diode stand zet.  Houdt de zwarte pen nu tegen het messing buisje (het makkelijks met een klemmetje) en de rode pen om de beurt aan de beide anode draden.
   Als de rode en de groen LED  daarbij oplichten zijn alle draden correct aan gesloten (en dus ook de LEDS in orde).Foto 8 toont  deze tussenfase:
   De twee anode draden zijn aangesloten; de gezamelijk kathode aansluitdraad staat niet op foto 8.
10. Je mag nu de uitdekende LED draden voorzichtig afknippen tot aan de draadwindingen.
    Op de foto 8) is ook al een gemonteerd plateau te zien zoals in het voorbeeld op foto 2.

Afwerking:

Verf de mast in de gewenste kleur (ik heb een mix van donkergroen en blauw gebruikt).

naar smaak toevoegen:
-een plateau zoals op foto 8
-een schakelkast
-een sein code
– een (rood/witte waarschuwing strip
-een ladder aan de achterkant van de mast van de begane grond tot aan de LEDs.
Het resultaat van mijn eerste poging:

foto 9 en 10

Besturing:
Nu je sein klaar is wil je het ook kunnen besturen.
Er zijn twee varianten, een eenvoudige hadbediende en een computer gestuurde. Die laatste zal ik bij interesse beschrijven.

© hobbymodelbaan

De eenvoudig besturing…
wordt uitgevoerd met een dubbele omkeer schakelaar….

….die alsvolgt wordt aangesloten:

De dubbele tuimelschakelaar bevat intern twee omschakelaars die onderling zijn verbonden. De kontakten van beide omschakelaars worden dus altijd gelijktijdig omgeschakeld:
de gelijkspanning (VCC, bv. 5Volt) voor de LEDs en de wisselspanning (AC) voor de rijstroom.

Schakelstanden:

1. in de schakelstand omhoog (rijden) wordt de LEDspanning VCC via een weerstand met de anode van de groene LED verbonden die daardoor  oplicht. Tegelijkertijd wordt de rijstroom(AC) op de blok/stop-rail gezet waarna de loc die op de blokrail staat optrekt. Let op: blok/stop-rail wordt aan beide kanten geisoleerd van de gekoppelde rails. Zo wordt er alleen rijspanning op de blok rail gezet met de schakelaar in de schakelstand omhoog.
2. in de schakelstand omlaag wordt de LED spanning VCC via een weerstand met de anode van de rode  LED  verbonden die daardoor  oplicht (de groene LED gaat dan uit. Tegelijkertijd wordt de rijstroom(AC) losgekoppeld van de blok/stop-rail zodat een aankomende loc op de stoprail bij het sein stopt. De de blok/stop-rail  krijgt geen spanning omdat deze aan beide kant is geisoleerd van de rest van het baan traject.
   __________________________________________

Ik wens je veel plezier met het maken van je eigen sein en ….tot het volgende project.

© hobbymodelbaan

Ik ben er weer vandoor…